Een column van Fred de Koning

Vorige: Voorzetsels en voegwoorden Volgende: Zondag of zaterdag
1 letter of 2?
Als je "ijs" in het woordenboek zoekt, vind je dat onder de i.
Ik heb me vaak over dingen verbaasd, maar dit slaat alles. De ij is namelijk een enkele letter, en niet een i en een j. Hoe weet ik dat zo zeker?

Ten eerste:
Als je in oude (handgeschreven) documenten kijkt, zie je dat de ij gewoon een y met puntjes is, en dat de hoofdletter IJ zelfs exact hetzelfde uiterlijk heeft als de Y, veroorzaakt door het feit dat hoofdletters nooit puntjes hebben (hetgeen óók veel te weinig mensen weten).

Ten tweede:
Vraag een willekeurige Nederlander, "IJmuiden" te schrijven, en hij zal "IJmuiden" schrijven en niet "Ijmuiden" (let op de kleine letter j). Hetzelfde geldt voor IJsland.
Dat er op Belgische verpakkingen wel soms "Ij" aan het begin staat, wordt volgens mij veroorzaakt door het feit dat Walen ooit de meeste fabrieken in handen hadden. Degene die de teksten op de producten zette, kende geen of onvoldoende Nederlands, en die nam alleen de eerste toetsaanslag als hoofdletter. Dat één letter bij ons twee toetsaanslagen nodig heeft doordat de ij alleen in onze taal bestaat, daar had deze sympathieke Waal nooit van gehoord, en zo sloop een verkeerd taalgebruik onze economie binnen, om het zo maar eens te zeggen.

Ten derde:
In kruiswoordraadsels en cryptogrammen wordt de ij altijd in één vakje gezet.

Nu hoop ik dat dit oude misverstand eens voorgoed zal verdwijnen.

_
Log in om uw stem te geven aan deze inzending.

Reacties:

  • Silvia - 11/07/09 16:28

    Fred

    groot gelijk Fred !
  • Herwig - 13/07/09 15:45

    onvoldoende

    Of een ij nu moet beschouwd worden als één letter, of als twee, is me niet helemaal duidelijk.  Maar het moet me van het hart: de bovenstaande argumenten overtuigen me niet.

    1. Y in de middeleeuwen, werd meestal gelezen als i.  De y bestaat overigens nog steeds, en werd niet overal vervangen door de ij, die dus evengoed een toegevoegde tweeklank kan zijn.

    2. Onze Waalse broeders worden te pas, en vooral te onpas, van vele misdaden beschuldigd.  Maar dit is nieuw.  Goed gevonden, maar helaas, zonder voorbeelden ter ondersteuning, wellicht fantasie.

    3. Kruiswoordraadsels en cryptogrammen ter ondersteuning van spelling?  Ook goed gevonden, maar niet echt zwaarwegend.

    4. Ook in het Groene Boekje vindt men ij terug onder i.  Ook al schrijft men IJsland, voor de rest wordt de ij gelijkgesteld met een ei.  Ook in de inleiding van het boekje.

    5. Anderzijds goed dat men zich hier even met spelling bezighoudt.  Tenslotte gaat deze site over taal.  En het aantal taalfouten dat ik hier reeds zag,  zowel in ingezonden stukken als in commentaren, tart elke verbeelding.  Een werkwoordsuitgang op -d, -t of -dt lijkt voor nogal wat lieden hier een vrij in te vullen gegeven te zijn.

    6. Voor de rest, beste vrienden, wens ik iedereen nog veel inspiratie.

  • Fred de Koning - 13/07/09 20:06

    Herwig

    Dus jij vindt weinig weten van het Nederlands een misdaad? Want dat zeg je onder punt 2. Kijk eens hoe ik het gezegd heb: dat klinkt niet echt als een misdaad, vind je wel? Bovendien heb ik dat vermeld als zijnde een waarschijnlijkheid; geen zekerheid: er staat "volgens mij". Misschien toch eens beter lezen.

    Dan wil ik je nog even zeggen dat ik 5 jaar heb gewerkt op het rijksarchief in Leeuwarden, waar ik vele oude documenten (19e eeuw vooral) door mijn vingers heb laten gaan. Zodoende weet ik daar echt wel iets vanaf.

    Kruiswoordraadsels en cryptogrammen worden door mensen gemaakt... mensen die blijkbaar de ij als één letter beschouwen.

    En over het Groene Boekje kan ik maar één ding zeggen: dat is gemaakt door oelenwappers die er geen sikkenpit van snappen, vandaar dat het vol staat met apenkool. Zie ook het stukje dat ik daarover geschreven heb.
  • laseipsis - 13/07/09 20:24

    Fred,

    ik ben het met jou kijk niet eens,

    gezien mijn achternaam ook met ij is en vaak wordt verward met de y van origine was het i

    de oude taal is het y en niet ij die is pas veel later, gekomen ,kijk naar de oorsprong van ,het abc komt uit nhet grieks daar kennen ze dus geen ij wel y

    ij ,is,pas veel,later gekomen en, eigenlijk, onterecht maar ook ,deels terecht

    want de y klonk en nklinkt anders eigenlijk hadden ze de ei moeten gebruiken toen ze dat deden

    dus ijs is wel onder de i het blijven 2 letters ook al zoun het van de Y komen ;-) Het kan zijn dat ze ij hebben ingevoerd voor betekenis verwarring te voorkomen. Dus om duidelijk te maken dat het niet gaat om eis van eisen maar om ijs.

     

    Groetjes Ferry

  • Fred de Koning - 13/07/09 21:53

    Ferry

    Fijn om de mening te horen van iemand die in bovenstaand stukje meer dan 20 fouten schrijft...
  • laseipsis - 14/07/09 00:09

    Hoi Fred,

    als eerste,
    fouten hebben hier even niets mee te maken

    ten tweede probeer zelf eens jaren op een qwerty pc te typen dan op een azerty, en nog,notabene een,laptop :-)

    en ja zelfs dan heb ik, genoeg fouten maar mag en kan,ik dan geen mening meer zeggen?

    Groetjes Ferry

  • Roman Forbeville - 14/09/09 21:35

    Fred le RoY :p

    Dag Fred, over de Nederlandse taal zijn al uren, dagen, maanden en zelfs jaren oeverloze discussies geweest. Hoe meer bepaalde lui aan de taal sleutelen, hoe minder het klopt. Als ik je even mag ondervragen over het alfabet: waar komt de IJ ? De I en de J en zelfs de Y, maar de IJ? Tot zover mijn bijdrage aan oeverloze discussies...
  • Fred de Koning - 23/09/09 20:53
    De ij staat staat na de x en voor de z. Hij is net zo verschillend van de y als de e is van de é (die ook niet in het alfabet staat maar toch bestaat). Of is dat soms ook twee letters: een e en een '?